Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü Binası

Rehber Notu

Rockefeller Vakfının yardımıyla meydana getirilen bu kuruluş modern cihazlarıyla ilk dönemin sağlık hizmetleri alanındaki önemli girişimlerindendir. Başlandığı 1928 yılında kimya, bakteriyoloji, immünobiyoloji ve farmakodinami olmak üzere dört şubeden oluşuyordu ve çalışanların sayısı sınırlıydı. İlk yapılan ve Theodor Jost’un tasarımı olan bakteriyoloji-kimyahane (aşı üretim) binası, sonra inşa edilen Robert Oerley’in projelendirdiği Hıfzıssıhha Okulu ve T biçimli Merkez bina (serum müessesesi) büyük bir orta avlunun üç yanına yerleşmişlerdir.

Hikâyesi

Refik Saydam Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü, 1928’de kimya, bakteriyoloji, immünobiyoloji ve farmakodinami şubeleriyle çalışmaya başlayan bir sağlık yerleşkesidir. Rockefeller Vakfının yardımıyla kurulan kompleksin ilk yapısı, Theodor Jost’un tasarladığı ve 1927-29 arasında inşa edilen bakteriyoloji-kimyahane binasıdır. Üç katlı orta blok, öndeki yarım silindir biçimli uzantı ve ikişer katlı yan kollarla simetrik bir kütle düzeni oluşturur. Orta girişin çembersel merdivenleri, demir kapısı ve kapı üzerindeki kadın atlet kabartması bu bölümün mimari odağını kurar. Gri serpme sıvalı cephelerde beyaz bordürlerle birleştirilen pencereler yatay şeritler hâlinde silindirik uzantıyı da sarar. Robert Oerley’in projelendirdiği Hıfzıssıhha Okulu ile T biçimli Merkez bina, 1929-32 arasındaki ikinci aşamada büyük orta avlunun çevresine yerleştirildi. E biçimli okul, bodrumla birlikte üç katlıdır ve kiremit kaplı kırma çatısında üçgen pencereler bulunur. Zemin kattaki sekizgen kesitli dört sütun, U biçimli koridora ve daha alt seviyedeki sekizgen konferans salonuna geçiş sağlar. Bodrum katta ısıtma ve hayvan gözleme mekânları, üst katlarda ise derslikler, bürolar ve laboratuvarlar düzenlenmiştir. Bosajlı kesme taş bodrumun üzerindeki katlar edelputz sıvayla kaplanmış, cephe kalın bir saçak kornişiyle tamamlanmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri