Şah Kalender Veli Türbesi

Rehber Notu

Türbe Ankara ili, Çubuk ilçesi, Sele mahallesinde bulunmaktadır. 1430’lu yıllara tarihlenen türbede Horasan Erenlerinden Kalender Veli ve yakınları bulunmaktadır.

Hikâyesi

Şah Kalender Veli Türbesi, Çubuk’un Sele Mahallesi’nde bulunan ve 1430’lu yıllara tarihlenen tek kubbeli bir yapıdır. Çubuk ilçe merkezine 12 kilometre uzaklıktaki türbede Horasan erenlerinden Kalender Veli ile yakınlarının mezarları yer alır. Yapı, bir yatır odası ile üstü örtülü giriş bölümünden oluşan iki parçalı düzeniyle aynı zamanda zaviye işlevi görmüştür. Yaklaşık 3,5-4 metre yüksekliğindeki türbenin üst örtüsü Vakıflarca onarılmış, çevresi basit bir duvarla sınırlandırılmıştır. Köy içindeki kubbe uzaktan seçilirken duvara yakın birkaç meyve ağacı dışında başka bir türbe ya da yatır bulunmaz. Hikmet Tanyu’nun aktardığı kayıtta Kalender Veli, Gülbaba’nın öğrencisi olarak belirtilmiş; mezarının akıl hastalıkları için okuma yapılan bir ziyaret yeri olduğu yazılmıştır. Bahar ve güz aylarında sabah yapılan ziyaretlerde Kur’an’dan sureler ve ayetler okunmuş, yağmur duası için de türbeye gelinmiştir. Türbe duvarının çevresinde bir veya üç tur dönülmüş, hareketin başladığı nokta tamamlanınca duvar öpülmüştür. Ziyaretçiler mezar çevresinden güher denilen toprağı alıp yemiş; özellikle çocuk isteyen kadınlar bu uygulamaya başvurmuştur. Türbeye kurban, mum ve kuruş cinsinden para getirilmiş, duvar çevresine iplik ile bez bağlanmıştır. Tanyu’nun kaydettiği anlatıda yaklaşık 100 kuzu kesilmiş, Hacı Bektaş-ı Veli’nin duası ve Kalender’in âminiyle kuzuların canlandığı söylenmiş; bu olay nedeniyle Kalender’e Kuzukıran adı da verilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri