Samut Bali Türbesi

Rehber Notu

Türbe Ankara ili, Güdül ilçesi, Kavaközü mahallesinin güneybatısında boş bir arazi üzerinde bulunmaktadır. Güdül ilçesinin Kavaközü Köyü, Mezarlık mevkiindedir. 1530 lu yılların kayıtlarında “Samut Baba Zaviyesi” olarak geçmektedir. Samut Bali Zaviyesi’nin zaviyedarlığı ile ilgili H. 1146 ( 1733) tarihli bir beratta, Samut Bali’nin 16. asırdan önce yaşadığı anlaşılmaktadır. Türbe içinde dört mezar bulunur. Mezarlardan baştan ikincisinin altında 40 cm. eninde 100 cm. derinliğinde “cevherlik” olarak nitelendirilen ve içinden toprak alınarak şifa niyetine kullanılan bir hücre bulunur.

Hikâyesi

Samut Bali Türbesi, Güdül’ün Kavaközü mahallesinin güneybatısındaki Mezarlık mevkiinde, boş arazi üzerinde 8,5×9,2 metre ölçülerinde dikdörtgen planla kurulmuştur. Yığma taş duvarların örttüğü yapının çatısında çinko levha kullanılmış, iç mekâna dört sanduka yerleştirilmiştir. Baştan ikinci sandukanın altında 40 santimetre genişliğinde ve 100 santimetre derinliğinde, “cevherlik” adı verilen bir hücre bulunur. Bu hücreden şifa niyetiyle toprak alınması, türbenin kullanımına ilişkin kaydedilmiş bir uygulamadır. İlk mezarın baştaşında balık sırtı motifleri, tavan çıtalarında ise üç eski yazı görülür. Yazıların okunabilen bölümünde Samut Bali’nin Hazreti Ömer soyundan geldiği belirtilmektedir. Samut Baba Zaviyesi 1530’lu yıllara ait kayıtlarda anılır; H.1146, yani 1733 tarihli zaviyedarlık beratı ise Samut Bali’nin 16. asırdan önce yaşadığı sonucuna dayanak oluşturur. Türbe, Koruma Kurulu kararıyla 1986 yılında 1. Derece Anıt Eser olarak tescil edilmiştir. Köyün eski adı Cimder olup bu ad, Samut Bali’nin gece ekin biçtiğine ve bunu cinleriyle yaptığına ilişkin anlatıyla açıklanmaktadır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri