Belediye Camii

Rehber Notu

1892 yılında Silvan’daki Ermeni cemaatince Surp Stephanos Kilisesi olarak inşa edilen yapı, kaynaklarda aynı zamanda Keldani Kilisesi adıyla da anılmaktadır. Hristiyan cemaatin şehri terk etmesinden sonra işlevini kaybeden kilise uzun süre kullanılmamış, bir dönem şehir sineması olarak değerlendirilmiştir. 1992 yılında Silvan Belediyesi tarafından camiye dönüştürülerek “Belediye Camii” adını almıştır. Camiye çevrilme sırasında kapsamlı bir onarım yapılmış, ancak bu tarihten sonra bilinen başka bir restorasyon çalışması gerçekleştirilmemiştir.

Hikâyesi

Belediye Camii, Silvan Ermeni cemaati tarafından 1892’de Surp Stephanos Kilisesi olarak kesme taştan inşa edilmiştir. Keldani Kilisesi adıyla da kaydedilen yapı, cemaatin ayrılmasından sonra işlevsiz kalmış ve 20. yüzyılda bir süre şehir sineması olarak kullanılmıştır. Silvan Belediyesi 1992’de kapsamlı bir onarım yaparak kiliseyi camiye çevirmiş; güney duvarına yarım yuvarlak mihrap ve ahşap, bezemesiz minber eklemiştir. Kare alan içindeki haç planın kolları derin sivri kemerlerle kurulmuş, doğu kolu apsis kemeriyle birleştirilmiştir. Başlangıçta yuvarlak çıkıntı yapan apsis sonradan düz duvara dönüştürülmüş, merkezdeki piramidal kubbe çokgen kasnak üzerine oturtulmuştur. Taştan örülen kubbe içte yarım küre biçimindedir; 14,24 × 10,12 m ölçülerindeki örtünün iki kademeli kasnağına tromplarla geçilir. L biçimli narteks iki cepheyi sararken kuzey ve batı kapıları avlusuz yapıya giriş sağlar. 1992’deki dönüşümde minare ile son cemaat yeri yapılmamış, haç kollarının kemerlerinden yararlanılarak üç yönde asma kat kurulmuştur. Kubbe, tromp ve yedi nişte taş ile alçı üzerine kabartma ve oyma bezemeler uygulanmıştır. Mukarnas dizileri kubbe kasnağına kadar uzanır; kubbe göbeğinde on köşeli yıldız madalyon ve çifte vav biçimli motifler bulunur. Kuzey ve batı cephelerindeki kapı ve pencereler beş dilimli kemerli nişlerle, kornişler ise S biçimli dizilerle çevrilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri