Kalgay Girayhan Çeşmesi

Rehber Notu

Musalla Mahallesi’nde Atadağ Caddesi üzerinde, marinanın karşısında bulunan park alanı içindedir. Anıtsal çeşmenin müstakil bir tapu kaydı yoktur. Sokak arasına giren yolların orta kısmında, yeşil alan içinde bulunan çeşme, mermer bloklarla yapılmış, ön yüzü sanatsal işlemelerle bezenmiştir. Alınlık kısmında başlayan işlemeler aşağıya doğru inmekte, istiridye motifi altında, tabak içinde incir kabartmaları, onların altında da saksı içinde duran çiçek kabartmaları vardır.

Hikâyesi

Musalla Mahallesi’nde Atadağ Caddesi üzerindeki parkta bulunan çeşme, mermer bloklarla kurulmuş ve kabartmalarla işlenmiş anıtsal bir yapıdır. Alınlıktan aşağı uzanan bezeme dizisinde istiridye motifi, tabak içinde incirler ve saksıya yerleştirilmiş çiçekler bulunur. Ön yüzdeki iki eski yazılı kitabeden üstte olanı Kaplan Giray Han ile el-Hac Selim Giray Han’ın adlarını taşırken, alttaki kitabe temiz içecek sunulmasına ilişkin ayeti içerir. Sonradan eklenen metal panoda yaptıran kişi Kalgay Girayhan, tarihler ise hicri 1112 ve miladi 1683 olarak yazılmıştır. Hicri 1112’nin miladi karşılığı 1700/1701 olduğundan panodaki tarih eşleştirmesiyle, kitabede Kaplan olarak geçen adın Kalgay biçiminde aktarılması uyuşmamaktadır. Beyzade Sultan ile Selim Giray Han’ın oğlu Kaplan Giray Han 1680’de Rodos’ta doğmuş, 1706’da Kırım Hanı olmuş ve 1708’de azledilerek Rodos’a gönderilmiştir. Kaplan Giray Han 1713 ve 1730’da yeniden han olmuş, 1736’daki azlinin ardından gönderildiği Sakız’da 1738’de ölmüş ve vasiyeti üzerine Çeşme’ye defnedilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri