Surp Giragos Ermeni Kilisesi

Rehber Notu

09.05.2022 tarihinde geçirdiği onarımın ardından yedi yıl sonra yeniden ibadete açılmıştır. Kilise’nin gerçek yapım tarihi belli değildir. Kilise hakkındaki bilgilere ilk olarak Per Ğugas İnciciyan’ın (1758-1833) coğrafya kitabında rastlıyoruz. Kitapta “1515’te veya 1518’de Surp Teotoros Ana kilisesi camiye dönüştürüldükten sonra bu kilisenin mezarlığında da bu kilise inşa edilir” denilmektedir. Bu kilise aynı zamanda Ruhani Önderlik merkezi olmuştur. Yedi mihraplı kilisenin tavanı ahşaptan oluşuyordu.

Hikâyesi

Surp Giragos Ermeni Kilisesi’nin yapım tarihi bilinmemekle birlikte, Surp Teotoros Ana Kilisesi’nin 1515 veya 1518’de camiye çevrilmesinden sonra onun mezarlığında inşa edildiği aktarılır. Per Ğugas İnciciyan’ın 1758-1833 yılları arasında yaşamış olması, yapıya ilişkin ilk yazılı bilginin ait olduğu dönemi belirler. Polonyalı Simeon, 1610-1615 yıllarında kiliseyi beş mihraplı, merkezî ve büyük bir yapı olarak kaydetmiştir. Daha sonraki düzende yedi mihrap bulunan kilisenin tavanı ahşaptı ve yapı Ruhani Önderlik merkezi olarak kullanılmıştı. Duvardaki yazıt, Ruhani Önder Rahip Bedros’un 1722’de kapsamlı bir onarım yaptırdığını bildirir. Kilisede bulunan gümüş ve altın nesneler, bir kıtlık döneminde satılmıştır. Yapı 10 Haziran 1881’de bütünüyle yanmış, 1883’te yeniden inşa edilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman subaylarına kışla olan kilisenin 2000 altına yaptırılan çan kulesi 1914’te yıktırılmıştır. Kilise 1960’a kadar farklı amaçlarla kullanıldıktan sonra Ermeni cemaatine teslim edilmiş, harap olduğu dönemde ibadet Surp Hagop Mdzpna Şapeli’nde sürdürülmüştür. Uzun onarımın ardından yapı 2011’de yeniden ibadete açılmıştır. Surp Hagop Mdzpna Şapeli 2012’de onarılarak takdis edilmiş, aynı yıl yeniden inşa edilen çan kulesinin açılışı yapılmıştır. Kilise, 09.05.2022’de tamamlanan bir başka onarım sonrasında yedi yıllık aranın ardından yeniden ibadete açılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri