Kemaliye Medresesi

Rehber Notu

Kemaliye Medresesi, Anadolu Selçuklu Dönemi eseridir. 13. yüzyılın ilk yarısına ait olan medrese, Celaleddin Karatay’ın kardeşi Emir Kemaleddin Rumtaş tarafından yaptırılmıştır. Karatay Medresesi’ne ait 1253 tarihli vakfiyedeki “Allah rahmet etsin” ibaresinden, Kemaleddin Rumtaş’ın bu tarihte öldüğü ve medresenin de bu tarihten önce inşa edildiği anlaşılmaktadır. Alâeddin Tepesi’nin kuzey eteğine yakın bir yerde bulunan yapı, Celaleddin Karatay’ın yaptırdığı Büyük Karatay Medresesinin hemen doğusunda yer almaktaydı.

Hikâyesi

Kemaliye Medresesi, 13. yüzyılın ilk yarısında Emir Kemaleddin Rumtaş tarafından yaptırılmış bir Anadolu Selçuklu yapısıdır. Karatay Medresesi’nin 1253 tarihli vakfiyesinde Rumtaş için kullanılan ölüm ifadesi, inşanın bu tarihten önce tamamlandığını gösterir. Alâeddin Tepesi’nin kuzey eteğindeki medrese, Büyük Karatay Medresesi’nin doğusunda bulunuyordu; Ankara Caddesi açılırken büyük bölümü tahrip edildi. Batıya açılan ve moloz taş duvarlarla kurulan ana eyvan, içeride sırlı ve sırsız tuğla kaplamaya sahiptir. Güney duvarındaki yarım silindir biçimli mihrabiye ile doğuya yönelen sivri kemerli pencere, eyvanın iç düzenini belirler. Firuze sırlı tuğlalar çapraz ve kaydırmalı dizilerle geometrik örgüler oluştururken turkuaz ile mor kare çiniler pencere alınlığının kuşaklarını ve köşeliklerini biçimlendirir. Cumhuriyet’in ilk yıllarına ait fotoğraflarda moloz taş ve tuğla duvarlı geniş avlu, düzenli taş örgülü ön cephe ve öğrenci hücreleri görülür. Ana eyvanın iki yanındaki kubbeli odalardan soldaki yok olmuş, sağdaki harap kalmış; kıble tarafındaki yıkık türbenin temellerinde kireç ve Horasan harcı kullanılmıştır. Vakıflar Genel Müdürlüğü eyvanı 1990’da onarıp çatıyla örtmüş, yapı bundan sonra ticari kullanıma ayrılmıştır. Eğitim işlevini kesintilerle 1924’e kadar sürdüren medrese, kapatılmasının ardından terk edilmiş ve yol çalışmaları sırasında ortadan kaldırılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri