Zoni Mahallesi Camii

Rehber Notu

Zoni Mahallesi Camii, Mardin ili, Artuklu ilçesi, Aran (Zoni) Mahallesi’nde bulunmaktadır. Müze tescil fişinde adı “Aran Tepe Köyü Camii” olarak geçen yapının girişi üzerinde, Müftülük’e ait tabelada Zoni Mahallesi Camii yazmaktadır. Müftülüğün tabelası üzerinde 1902 tarihi yazmaktadır. Farklı dönemlerde restorasyon geçiren yapının inşasında kesme taş kullanılmıştır. Yapı, dikdörtgen planlı avlu ve etrafında bulunan yapıya bağlı elemanlardan oluşmaktadır.

Hikâyesi

Zoni Mahallesi Camii, Artuklu ilçesinin Aran Mahallesi’nde kesme taşla kurulmuş, dikdörtgen avlulu bir yapıdır. Müze tescil fişinde Aran Tepe Köyü Camii adı kayıtlıyken girişteki Müftülük tabelasında Zoni Mahallesi Camii ve 1902 tarihi yer alır. Farklı dönemlerde restore edilen caminin kuzeye bakan girişi 1,0 m genişliğinde, 0,90 m derinliğinde ve 2,10 m yüksekliğinde düz lentolu bir açıklıktır. Giriş üzerindeki bitkisel motifli tavanı bulunan saçak ile 1970 yenileme tarihi aynı cephede görülür. Doğu-batı yönünde 10,80 m, kuzey-güney yönünde 13,20 m ölçülen harim, yuvarlak kemerlerle üç sahına ayrılmıştır. Kıble duvarındaki mihrap 0,75 m genişliğinde, 0,45 m derinliğinde ve 1,65 m yüksekliğindedir; batısında ahşap minber bulunur. Niş ve pencere açıklıklarıyla düzenlenen harim içeriden çapraz tonoz, dışarıdan düz damla örtülüdür. Kuzeybatıya bitişik derslik hücresine 0,75 m genişliğinde, 0,80 m derinliğinde ve 1,65 m yüksekliğinde yuvarlak kemerli kapıdan girilir. Hücre 4,45 x 3,50 m ölçülerindedir; köşesine 1993’te kare kaideli, silindirik gövdeli, iki şerefeli ve külahlı minare yapılmıştır. Kuzeydeki avlunun ortasında modern malzemeli çokgen şadırvan, kuzeydoğusunda hela yer alır. Derzler çimento esaslı harçla doldurulmuş, tonoz ve duvar boyalarında dökülmeler oluşmuştur.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri