Nesulion

Rehber Notu

Boğsak koyundaki Boğsak Adası’nda Roma ve erken Bizans dönemlerine ait evler, mezarlar, sarnıçlar ve kilise kalıntıları bulunmaktadır. Ada üzerinde bulunmuş MS V. – VI. Yüzyıllara tarihlenen bir yazıtta, yerleşimin “Asteria” diye anıldığı ve bir kente yaraşır yapılarla donatılmış olduğu yazılıdır. Boğsak Koyu XIV. Yüzyıldan itibaren portulan ve deniz haritalarında Nesulion Adası’na karşı “Porto Pini” adlı bir liman olarak bildirilmektedir. Porto Pini adı, limanın etrafındaki sarıçam ormanları nedeniyle “Çamlı Liman” anlamında verilmiştir.

Hikâyesi

Nesulion adıyla ilişkilendirilen Boğsak Adası yerleşimi, Roma ve erken Bizans dönemlerine ait ev, mezar, sarnıç ve kilise kalıntılarından oluşur. MS V.–VI. yüzyıllara tarihlenen yazıt, yerleşimi Asteria adıyla anar ve burada kentsel nitelikte yapılar bulunduğunu bildirir. Su kaynağı bulunmayan 7 hektarlık kayalık ada, Boğsak Koyu’ndan yaklaşık 1 km uzaktadır; manastırın su gereksinimi sarnıçlarla karşılanmıştır. Adanın en yüksek noktasındaki haç planlı şapel Geç Bizans dönemine, çevresindeki kilise ve sarnıçlar ise manastır düzenine bağlanır. XIV. yüzyıldan başlayan portulan ve deniz haritaları, adanın karşısındaki limanı sarıçam ormanlarına gönderme yapan Porto Pini adıyla kaydeder. Portulan Rizo, 1490 yılında yapıların terk edilmiş ve konaklamaya elverişsiz olduğunu belirtir. Mehmet İ. Tunay’ın 1995 yüzey araştırması kilise, sarnıç ve şapel kalıntılarını bir manastır yerleşimi kapsamında değerlendirmiştir. Prof. Dr. Günder Varinlioğlu tarafından 2010’da başlatılan çalışmalar, adadaki yapılarla çevredeki yerleşimler arasındaki bağlantıları sonraki yıllarda da incelemiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri